Sunday, July 15, 2018

An edited version of this article was published in the Sunday supplement of Udayavani dated 26-11-2017
ರಾಮಾಯಣದ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಲಂಕಾದಹನ ಪ್ರಸಂಗಗಳು

ಅಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆಯಿತು. ವಿಶೇಷವೇನೆಂದರೆ ಆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಂತೂ ಯಾರೂ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ. ಆ ದಾಳಿಯ ಗುರಿ ಮನುಷ್ಯರು ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ. ವಿನಾಶವೂ ಅಲ್ಲ! ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆ ಬಾಂಬ್‍ಗಳಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಭುಗಿಲೇಳಲಿಲ್ಲ.
ಏಕೆಂದರೆ, ಅವು ಜಲ ಬಾಂಬ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಬೆಂಕಿಯ ಕೆನ್ನಾಲಿಗೆಗಳು. ಅವುಗಳ ಹುಟ್ಟಡಗಿಸಲು ಎಸೆದಿರುವ ಬಾಂಬ್‍ಗಳು ಅವು.
 ಆ ಬೆಂಕಿ ಸುಟ್ಟ ವನಸಿರಿ, ಅದು ಕಾರಿದ ಹೊಗೆ, ಅದು ತಂದೊಡ್ಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ
ವಿಪತ್ತು. . . ಇದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಗೋಳು.

ದ್ವೀಪಮಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು ಎನ್ನುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸಾಧನೆ ಗಣನೀಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ, ಗಮನಾರ್ಹವೂ ಅಲ್ಲ. ಈ ದೇಶ ಏನಾದರೂ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಆಗಿರುವುದು ತೀರಾ ಅಪರೂಪ. ಪ್ರಳಯಾಂತಕ ಸುನಾಮಿಯಿಂದ, ಭೂಕಂಪದಿಂದ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ‘ನಾನಿಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೂಗಿ ಹೇಳುವ ಈ ದೇಶ, ತನ್ನ  ಗರುಡ ಚಿತ್ರದ ಲಾಂಛನ ಹಾಗೂ ಗರುಡ  ಹೆಸರಿನ ವಿಮಾನ ಯಾನ ಸೇವೆ, ತನ್ನ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ಗಣಪ- ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಅನಿಸಿದರೂ ನಮಗೂ ಆ ದೇಶಕ್ಕೂ ಅಂತಾ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವೇನೂ ಇಲ್ಲ.ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ನೂರಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು, ನೂರಾರು ಭಾಷೆಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಅಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಹಾಗೆ ರಾಮಾಯಣ ಇದೆ ಮತ್ತು ‘ಇದೊಳ್ಳೇ ರಾಮಾಯಣ ಆಯ್ತಲ್ಲ’ ಅನ್ನುವಂತಾ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ! ಹಸಿರು ಮನೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಪಡೆದಿದೆ ಅಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತಾ ಮತ್ತು ಆ ಪುರಾಣದ ಲಂಕಾದಹನವನ್ನು ಮೀರುವಂತದೇನೋ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು! ಬೆಂಕಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹುಟ್ಟುವ ಹೊಗೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಇದೆಯೆ?

ಹೊಗೆ ಎಂದೊಡನೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಕೃಷಿ ಅಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು.
 
ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗದ ದೇಶವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಕೃಷಿಕರು  ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆ ದೇಶದಲ್ಲೂ ಪಾಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ‘ಸ್ಲಾಶ್ & ಬರ್ನ್’ ( ಕಡಿ ಮತು ಸುಡು)  ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು, ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಡಿದು ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಸಾಗುವಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಪದ್ಧತಿ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂದು ಇದನ್ನು ಭೂಗಳ್ಳರು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಮಾತು. (ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅವರ ಕೈಚಳಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಅಂಬೋಣವಿದೆ.)

ಸಾವಿರಾರು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಿಂದಲೇ ಹುತ್ತಗಟ್ಟಿದ ದೇಶ ಈ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ! ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಸರಸವಾಡುವುದು ಹೊಸತೇನು? ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವ ಸುಮಾತ್ರದ ರಿಯವು ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಸುಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಬೊರ್ನಿಯೋ ಮೇಲಿನ ಕಲಿಮಂಟನ್‍ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ‘ಬೇಸಾಯದ ಬೆಂಕಿ’ ಕಾಣಿಸುವುದು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಂತೆ!    ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕೆ (ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ, ಪಲ್ಪ್, ಹಾಗೂ ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆ) ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ-ಕಡಿ ಮತ್ತು ಸುಡು.
ಇದೊಂದು ವಿಷ ವರ್ತುಲ. ಹೀಗೆ ಸುಟ್ಟ ನೆಲ ಇನ್ನಷ್ಟೂ ಒಣಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬಾರಿ ಕಡಿದು ಸುಡಲು ಹೊರಟಾಗ ಬೆಂಕಿಯ ರುದ್ರ ನರ್ತನಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಆ ಒಣ ನೆಲ! ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಒಣ ಪಾಚಿಯ ಕಾರಣ, ಭೂ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಲ ಆ ಬೆಂಕಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಭೂ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೆಡೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಭುಗಿಲೇಳುತ್ತದಂತೆ! ಹೀಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆರಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಆರಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು   ಪೋಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. 

ಕೈಗಾರಿಕೆ ಅಂದರೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭsದ ಗುರಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಈ ರೀತಿ ನಾಶ ಮಾಡಿದ ಅರಣ್ಯ ಬರೋಬ್ಬರಿ 18 ದಶಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‍ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ! ಪಾಪ ಅಲ್ಲಿನ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೈತ್ಯ ಹಲ್ಲಿ (ಡ್ರಾಗನ್) ಗಳು, ಉರಾಂಗ್ ಉಟಾನ್‍ಗಳು ‘ಅರಣ್ಯ ಇದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲೆದಾಡು’ ಎಂದು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವಿಸುವಂತಾಯಿತು, ಈ ಕಾಡು-ಬಾಕರ ದೆಸೆಯಿಂದ! ಅಗ್ನಿಯ ಬೇಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಕಾಡು, ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯತೆಯು  ಬೆಂದು ಹೋಗಲು ಆ ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಏನು ತಾನೇ ಮಾಡಬಲ್ಲುವು?     

ಹಾಗಿತ್ತು ಗೊಂಬೆಯಾಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಾಟ! ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೊಂದು 2015ರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ‘ಇರುವುದನ್ನು ಕಡಿದು, ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾ’ ಸಾಗಿತು. ಆ ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಕಿಯಲೆಗಳು ಛೆಂಗಿಸ್ ಖಾನ್‍ನಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದವು. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯವನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ!
‘ಈ ಬೆಂಕಿಯಾಟ ಏನು ಹೊಸತೆ? ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದದೇ’ ಅಂದುಕೊಂಡು ತೆಪ್ಪಗಿದ್ದ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೂ ಅದರ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿತು. ಕೆಲವು ವಾರ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮಣಿಸಲು ಅದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸಮರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸನ್ನದ್ಧವಾಯಿತು.

‘ಮನುಕುಲದ ಮೇಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ’ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಈ ಅಗ್ನಿ ತಾಂಡವವನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತರಲು, ತನ್ನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಷನ್‍ಗೆ ವಿದೇಶಿ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ  ಮುಂದಾಯಿತು. ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಸೇನಾಪಡೆ, ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್ ಗಳು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‍ಗಳು, ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ತಾವೇ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಈ ಭಸ್ಮಾಸುರನ ವಿರುದ್ಧದ,ಯುದ್ಧವಲ್ಲದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವು. ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳು ಕೂಡಾ ವಿಮಾನಗಳು, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಹಾಗೂ ತಜ್ಞರನ್ನು ರವಾನಿಸಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದವು.

 ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಖಳನಾಯಕನ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಒಣ ಹವೆ  ಮಾಮೂಲು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ‘ಬೇಸಾಯ ಬೆಂಕಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಳಯ ಸದೃಶ ಪ್ರಕೋಪನ್ನಾಗಿಸಿತು.ಒಟ್ಟು 35 ದಳ್ಳುರಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ನಂದಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಅದು ಮತ್ತೂ ಮತ್ತೂ  ಭುಗಿಲೇಳುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಬೇರೆ ಮಾತು!

ಹೊಗೆಗೆ ದೇಶ, ಭಾಷೆ, ಜನಾಂಗಗಳ ಗಡಿ ಇಲ್ಲವಷ್ಟೆ? ಅದು ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಮಲೇಷಿಯಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ ಹಾಗೂ ಥೈಲಾಂಡ್ ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಅಂತೂ ಈ ದಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಾಂದ್ರ ಹೊಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ದೇಶಗಳ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿಸಿತು.

 ಈ ಬೆಂಕಿಗೆ ಮೊದಲು ಆಹುತಿಯಾದ ಮಾನವ ಜೀವಗಳು (ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದವರೂ  ಸೇರಿ) 19 ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಹೊಗೆ ತಂದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡವರ ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅಂದಾಜಿನ ಮೇರೆಗೆ ಇದೆ.

ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಮಬ್ಬು (ಹೇeóï)ವಿನಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ರಜೆ ಸಾರಲಾಯಿತು. ಸಭೆ ಸಮಾರಂಭಗಳು ರದ್ದಾದವು. ಉಸಿರಾಟದ ಸೋಂಕಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಐದು ಲಕ್ಷದ ಗಡಿ ದಾಟಿದವು.
ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾನದಂಡ ಸೂಚ್ಯಾಂಕ (Poಟಟuಣioಟಿ Sಣಚಿಟಿಜಚಿಡಿಜ Iಟಿಜex)  ಪಿ ಎಸ್ ಐ ನ್ನು 300 ರವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಬಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಧೂಮ ಕಾಂಡ ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ಅದು ತಲುಪಿದ್ದು 2000ದ ಗೆರೆ!ಉಸಿರಾಟದ ತೀವ್ರ ಸೋಂಕಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದವು! ಹೊಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪಿ ಎಮ್ ( ಪರ್ಟಿಕ್ಯೂಲೆಟ್ ಮ್ಯಾಟರ್) 2.5 ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಉಸಿರಾಟದ ಖಾಯಿಲೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು  ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಸಿಂಗಾಪುರ್‍ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕಣಗಳನ್ನು ಸೋಸಬಲ್ಲ ವಿಶೇಷ ಮಾಸ್ಕ್‍ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು 

ಯು ಎಸ್ ಮೂಲದ ಪರಿಸರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ವಲ್ರ್ಡ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್’ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಇಡೀ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಹೊರಸೂಸುವ ಸರಾಸರಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನುಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಈ ಹೊಗೆಮೀರಿಸಿದೆಯಂತೆ.ಹಾಗಂದರೆ ಇದರ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ನಾಸಾಗೆ ಈ ಧೂಮ ಲೀಲೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪದರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತಂತೆ!

ಎ ಎಫ್ ಪಿ  2016 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20 ರಂದು ಒಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಈ ಮಹಾ ಮಾರಿ ಮಬ್ಬು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಯು ಎಸ್ ನ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಂಶೋಧಕರು ಕೆಲವು ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪರಿಮಿತ (ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್) ಅಂದಾಜು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಜವಾದ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದಂತಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಈ ಧೂಮ ರಕ್ಕಸನ ಲೀಲೆ, ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಕಂದಮ್ಮಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿರುವ ಪರಿಣಾಮ-ಊಹಾತೀತ!
ಈ ದಾವನಲ ನುಂಗಿ ಹಾಕಿದ್ದು ಜವುಗು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಅಂಗಾರದಿಂದ ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾದ ಹಳೆಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾದ ಒಣಪಾಚಿಯನ್ನು. ಕೇವಲ ಬೆಂಕಿ ತಂದೊಡ್ಡಿದ ನಾಶ ನಷ್ಟ ಬರೋಬ್ಬರಿ 1400 ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಸರಿ ಪಡಿಸಬಹುದಾದ  ಪರಿಸರಸಕ್ಕಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಉಳಿದಿರುವ ದಾರಿ ‘ಇದು ಬರಿ ಹೊಗೆಯಲ್ಲೋ ಅಣ್ಣ’ ಎಂದು  ಉದ್ಗರಿಸುವುದಷ್ಟೆ!

ಹೊಣೆಗೇಡಿತನ, ಉಡಾಫೆ, ಅದು ತಂದ ದುರಂತ, ಕರುಣಿಸಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ, ನಾಶ ನಷ್ಟದ ಕತೆ ಹೀಗಿದೆಯಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಿದ ಪರಿ ಇನ್ನೊಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಗೋಜಲು ಗೋಜಲು. ಈ ದುರಂತದ ಹಿಂದಿರುವ ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿ ಜೈಲಿಗಟ್ಟಿದ ವರದಿಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವರದಿಯಂತೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರವು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದ ಭರವಸೆ ಅನುಸರಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೂ ನೇಮಿಸಿದ ಜಾರಿ ಸಮಿತಿ 10 ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸಂಶಯಿತ ಆರೋಪಿಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು ಮತ್ತು 100 ಮಂದಿಯನ್ನು ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು.
2002 ರಲ್ಲೇ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇಂಬು ನೀಡಿ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಒಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದವು. ಅಷ್ಟೆ-ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಉತ್ಸಾಹ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಾಯಿತು.

ಸುಮ್ಮನಲ್ಲ, ಬಿಬಿಸಿ ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ‘ಈ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಮಣಿಸಲು ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಡೇ ಪಕ್ಷ ಮೂರು ವರ್ಷ ತಗಲಬಹುದು, ಅಷ್ಟೊಂದು ಬೇಗನೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಬಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದಲ್ಲ’ ಅಂದದ್ದು.

ಈ ದಾರುಣ ಧೂಮ ಕಾಂಡದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ಹೋದ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯಾಕೆ ತೆಪ್ಪಗಿವೆ? ಅವುಗಳು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿಲ್ಲವೆ? ಹೋಗಲಿ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಿಂಗಾಪುರ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದುದೇಕೆ? ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುವುದು ಸಹಜ.

ಆದರೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಹೇಳುವ ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆ. ಸ್ವಾರಸ್ಯವಿರುವುದು ಅಲ್ಲೇ! ಅವರನ್ನುತ್ತಾರೆ ‘ಇಡೀ ಆರೋಪ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಹೀಗೆ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾದ ಸುಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಸಿಂಗಾಪುರದವರು!’
ಇನ್ನು ಈ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಅಪವಿತ್ರ ಮೈತ್ರಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಆ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಕೈ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿದಂತಾಗದೆ? ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಿಗೆ ಹೊಗೆಯಂತಹಾ ‘ಕ್ಷುಲ್ಲಕ’ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲು ಸಮಯವೆಲ್ಲಿದೆ, ವ್ಯವಧಾನವೆಲ್ಲಿದೆ?

ಸಿಂಗಾಪುರ ತೆಪ್ಪಗೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು ಎನ್ನವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು 2014 ರಲ್ಲೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನಿನಂತೆ, ಇಂಥಾ ಹೊಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅದು ಮುಂದಾಗಿತ್ತು ಕೂಡಾ! ಇದು ಸತ್ಯವೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, 2015ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಗೆ ಹೀಗೇ ಭೂತಾಕಾರವಾಗಿ ಕಾಡಿದ್ದರ ಹಿಂದಿರುವ ರಹಸ್ಯವೇನು? ಸರಕಾರಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕತ್ತಲೆ ಬರಿಸಿದ್ದು ಯಾವ ಹೊಗೆ?
ಈ ಕಾನೂನು ಅಕ್ಷರವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು, ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ!

ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಲ್ಲಿ, ಈ ಹೊಗೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಅಪಮಾನಿಸುವ ಅಭಿಯಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂಥಹಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯಂತೂ ತೆಪ್ಪಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಏಲ್ಲೋ  ಹುಟ್ಟಿ ಮರೆಯಾದ ಹೊಗೆಯ ಉಸಬಾರಿ ಇಂಡಿಯನ್ನರಾದ ನಮಗೇಕೆ ಅನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡು ಮಾಡುವಂಥಾ ವಿಷಯವೊಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ‘ದ ಇಂಟರ್‍ನ್ಯಾಷನಲ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ನಲ್ಲಿ ಎನ್ನವುದು ಅಷ್ಟೇ ಆತಂಕಕಾರಿ ಕೂಡಾ.

ನಮ್ಮ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಮಾಡುವ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದೆ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮಲಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ. ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಾಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ, ಬೆಸ ಸಂಖ್ಯೆ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅದರ ಮರುದಿನ ಎಂಬಂತಹಾ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಐಡಿಯಾಗಳಿಗೂ ಈ ಧೂಮ ಇಂಬು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ ದೆಹಲಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇದ್ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಜಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಹನ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಜೊತೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರ ಕೊಡುಗೆ! ಅದು ಬಯಲಾದದ್ದು, ಠುಸ್ ಆದ ಪಟಾಕಿಯಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದದ್ದು, 2016ರ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ.

ದೆಹಲಿಯ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಹರಿಯಾಣದ ರೈತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಉಳುಮೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ತೆಗೆದು ಕಟಾವು ಮಾಡಿದ ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಲವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕೀಳಲು ಅವರು ಕೂಡಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ರೈತರಂತೆ ಅನುಸರಿಸುವುದು-‘ಕಡಿ ಮತ್ತು ಸುಡು’ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು! ಈ ಪದ್ಧತಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಕು! ಆದರೆ ಇಲ್ಲಂತೂ ‘ಕಡಿ’ ಕಡಿಮೆ ‘ಸುಡು’ ಹೆಚ್ಚು -ಅಥವಾ ಅದುವೇ ಎಲ್ಲಾ! ಇದು ಒಂಥರಾ ಅಪ್ಪ ನೆಟ್ಟ ‘ದಾವಾನಲ’ ಕ್ಕೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದ ಹಾಗೆ. ಸುಲಭೊಪಾಯ ಎಂದು ಅನುಸರಿಸುವ …ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ-ವಿಧಾನ.

ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ’ (ಎನ್ ಜಿ ಟಿ) ವರುಷದ ಹಿಂದೆಯೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.‘ರೈತರುಈ ರೀತಿ ಭತ್ತದ ಒಣ ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಿಕ್ಕುವುದನ್ನು ತಡೆಯಿರಿ’ ಎಂದು ಅದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿತ್ತಾದರೂ ರೈತರು ಯಾರ ಮಾತಿಗೂ ಕಿವಿಗೊಡಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು, ‘ನಾಸಾ’ದ ಉಪಗ್ರಹ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ದಟ್ಟಹೊಗೆ ಸೂಸುವ ಭೂಭಾಗ. ಅವರು ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದು ಅಂದಾಜು 3.2 ಕೋಟಿ ಟನ್ ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು-ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹೊಗೆ ಎಷ್ಟಿರಬೇಡ? ನವದೆಹಲಿಯ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುವ ಒಟ್ಟು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಈ ಹೊಲಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೊಗೆಯ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. (ಇದು ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಬಲವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು) ಆ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿರುವ ಮಾರಕ 2.5 ಪಿ ಎಮ್ ಕಣಗಳು ದೆಹಲಿ ತನಕ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿನವರ ಪುಪ್ಪುಸ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರೆ ದೆಹಲಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಣಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಒಂದು ಘನ ಮೀಟರ್‍ನಲ್ಲಿ 688 ಮೈಕ್ರೋ ಗ್ರಾಂ ತಲುಪಿತ್ತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಿತಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ದೆಹಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಿತಿಯ ವೆಬ್ ಸೈಟ್. ದೆಹಲಿಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಭಾರತ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಸಡಿಲಾಗಿವೆ ಯಂತೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಮಾಲಿನ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಮಟ್ಟ ಊಹಾತೀತ ಅನ್ನಬಹುದು! 

ಈ ರೀತಿ ಹೊಗೆಯೆಬ್ಬಿಸುವುದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಬಲ್ಲುದು ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿನ ರೈತರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆ? ತಿಳಿದಿದೆ! ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ತಾವೇನೋ ಸಿದ್ಧ-ಆದರೆ ಅದು ತಮ್ಮ ಕೈಗೆಟಕುವಂತದ್ದಲ್ಲ  ಅನ್ನುತ್ತಾರಂತೆ ಅವರು. ಅವರ ವಾದದಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿದೆ.“ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾವು ಅಳವಡಿಸಿ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಾವೇ ಕೈಯ್ಯಾರೆ ಪಾವತಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಮನಗಂಡಿದ್ದೇವೆ” ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೃಷಿಕ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು, ಸುಡುವುದಲ್ಲದೆ ಇನ್ಯಾವುವುದೇ ಅನ್ಯ ವಿಧಾನ ತಮಗೆ ತಿಳಿಯದು ಎಂದು ಕೈ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
ಅಂದ ಹಾಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನದ ಹೆಸರು ಅನ್ವರ್ಥ ನಾಮದಂತಿದ್ದು ಭಾರತದ ರೈತರ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದಂತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಹೆಸರು ‘ಹ್ಯಾಪಿ’ ಸೀಡರ್ (ಬಿತ್ತನೆ ಯಂತ್ರ) ಮತ್ತು ಅದು ಅವರ ಬಾಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ‘ಸಂತಸ’ವನ್ನು ಬಿತ್ತಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಸುಮಾರು 1,22,000 ರೂಪಾಯಿ  ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಈ ‘ಹ್ಯಾಪಿ’ ಹೆಸರಿನ ಯಂತ್ರ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ, ಸಂತಸ ಅನ್ನುವುದು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ, ಬರೀ ಗಗನ ಕುಸುಮ! ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಭತ್ತದ ಇಳುವರಿಯಿಂದ ಅವರು ಪಡೆವ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಂತೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಹ್ಯಾಪಿ ಖರೀದಿಸುವುದು ಕನಸಿನ ಮಾತಷ್ಟೆ!
ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬಳಸಿ, ಹ್ಯಾಪಿ ಖರೀದಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಹ್ಯಾಪಿ ಆಗಿರುವ ರೈತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದಿಲ್ಲ. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹ್ಯಾಪಿ ಸೀಡರ್ ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಹರ್ಜಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ನರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಅದು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುತ್ತದೆ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ, ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಸುಡುವ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಭತ್ತ ಹಾಗೂ ಗೋಧಿ ಎರಡರ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು ಬಂತು. ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟದ್ದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ತಮಗೆ ದೊರೆತಂತೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಯ ಲಭ್ಯತೆ ಇನ್ನಷ್ಟೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹ್ಯಾಪಿ ಸೀಡರ್ ಬಳಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟೂ ರೈತರು ಮುಂದೆ ಬರಬಹುದು ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರವೇನಾದರೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆಯೆ? ಈ ಬಾರಿಯ ಚಳಿಗಾಲದ ನಂತರ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದೀತೇನೋ!
ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒಣಹುಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೊರ್ಟ್ 1988ರಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ( ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭುರೆ ಲಾಲ್. ಒಣಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಏಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಆರು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಹದಿಮೂರು ಸ್ಥಾವರಗಳು ಒಣಹುಲ್ಲು ಬಳಸಿದರು ಕೂಡಾ, ಇಡೀ ಪಂಜಾಬ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಒಣಹುಲ್ಲಿನ 10% ಗಿಂತ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಾರದು ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ ನವದೆಹಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಶೋಧಕ ಪೊಲಾಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ. ಅಂದರೆ ಒಣಹುಲ್ಲಿಗೆ ಅಂಥಾ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇಲ್ಲವೆಂದಾಯಿತು.
ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳವರೆಗೆ ತಂದು, ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಿ ನಷ್ಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೈಸುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ಹೊಲದಲ್ಲೆ ಸುಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ರೈತರಿಗೆ ಅನಿಸಿದರೆತಪ್ಪೇನು? ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು ಸುಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ದಂಡ ಕೂಡಾ ವಿಧಿಸಿದೆಯಾದರೂ ರೈತರು ಅದರಿಂದ ಹಿಂಜರಿದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಗೆಯ ಪುರಾಣ. ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಾರದ ಹೊಗೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಇವೆಯೋ?
ಮಲಿನವಾದ ವಾಯು ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸೇರಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ, ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಂಥವರೂ ಊಹಿಸಬಲ್ಲರು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಹೊರಗೆಡಹಿದ ಮಾಹಿತಿ ಧೃತಿಗೆಡಿಸುವಂತಿದೆ. ಮಲಿನ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಣಗಳು ಮಿದುಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆಯಂತೆ! (ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವರ ವರ್ತನೆ ಕಾಣುವಾಗ ಇದು ನಿಜವಿರಬೇಕು ಅನಿಸೀತು-ಮತ್ತು ಅದು ಬೇರೆ ಮಾತು) ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್‍ನ ಲಾಂಕಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಂಶ.
ಇದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ‘ಆಫ್ ದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಪ್ ಸಯನ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ. ಮ್ಯಾಗ್ನಟೈಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಕಣಗಳು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಈ ಸಂಶೋಧಕರು ಹೌಹಾರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಅವರಿಗೆ ತಾವು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ಮಿದುಳಿನ ಟಿಶ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಅವುಗಳ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಭಿನ್ನ ಆಕಾರ! ಉರುಟಾದ, ಮೃದುವಾದ ಇಂತಹಾ ಕಣಗಳು, ವಾಹನಗಳ ಇಂಜಿನ್ ಅಥವಾ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆಯಂತೆ!
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಇವು ಮನುಷ್ಯರ ಮಿದುಳು ಸೇರಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಇವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು? ಇವು ಅಲ್‍ಜûಮೈ ರ್ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಊಹಾಪೋಹದ ನೆಲೆಯಲ್ಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ, ಸದ್ಯ.
ಎಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಚೈನಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹಾಳು-ಗಾಳಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 11 ಲಕ್ಷ ಅಕಾಲಿಕ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾವಾದರೋ, ಒಂದು ತೀರಾ ನಗಣ್ಯವೆನಿಸುವ ವಿವಾದಿತ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಕೂಡಾ ಟಯರ್ ಸುಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತೇವೆ-ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಟಯರ್‍ಗಳೇ ಕಾರಣ ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ! ‘ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದರೆ, ನಡೆದಾಡಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ’ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿದ್ಯಾವಂತರು ನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಲಾಲ್ ಬಾಗ್, ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್‍ಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋಗಿ ನಗರದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಅಳಿಲು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಥಾ ವಿಪರ್ಯಾಸ!
ದೀಪಾವಳಿ ಬಂದು, ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದೆ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಪೇನ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚು ಮಾಡಿರುವ ಹಾವಳಿಯ ಸುದ್ದಿಯೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ವರ್ಷಧಾರೆ, ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತ ತಂದ ಆಪತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ ಪೀಠಿಕೆಯಂತಿದೆ.
ಚಳಿಗಾಲದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿಯ ಹೊಗೆಯ ತಾಂಡವದ ಸುದ್ದಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿದೆ. ನಿಸ್ಸಹಾಯಕರಾದ ರೈತರು ಒಣಹುಲ್ಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಿಕ್ಕುವ ವಿಷಯ ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. 
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಬೇಗೆಗೆ, ಬಿರುಸಿಗೆ ಬಾರೀ ಗಾತ್ರದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳು ಕರಗುತ್ತಿವೆ. ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಯಂತಾಗಿರುವ ಮಾನವ ಮನಸ್ಸುಗಳು. . . ಹಾಗೇ ಇವೆ.








Thursday, July 12, 2018


ಒಂದು (ಮಾಡಿದ) ಮಳೆ
ಸುರಿದದ್ದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಳೆ
ತುಂಬಿ ಹರಿದವು ಎಷ್ಟೊಂದು ತೊರೆ
ತುಂಬಿದ ಮೋರಿ ಅಗಲವಾಯಿತು ಬೀದಿ
ಎಂಬಂತೆ ತೋರಿ ಹರಿದು ಹೋದವೆಷ್ಟು ನೀರು

ಖೀರು, ಸಿಪ್ಪೆ, ಗುಪ್ಪೆ, ಹಿಕ್ಕೆ, ಪುಕ್ಕ,
ಉಂಡದ್ದು, ಉಗಿದದ್ದು
ಕೊಳೆತದ್ದು, ಎಸೆದದ್ದು,
ಮಸೆದದ್ದು ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ
ತಿಂದು ಬಿಟ್ಟದ್ದು, ತಿನ್ನಲಾಗದ್ದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿ

ಕಣ್ಣೆದುರೆ ತೇಲುವ
ಕಣ್ಮರೆಯಾದರೆ ಮುಳುಗುವ
ಮಾಗದ ಕನಸುಗಳ
ಕಾಗದದ ದೋಣಿಗಳು ಕೂಡಿ

ಮುಟ್ಟಾದವರು, ಮುಟ್ಟಲಾಗದವರು,
ಮೈಮಾರುವವರು, ಮೈಮರೆತವರು
ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದವರು, ಕಣ್ಣು ಕಾಣದವರು
ಕಂಡೂ ಕಾಣದವರು
ಎಂಥೆಂಥವರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ
ಮೆತ್ತಗಾಗಿ ಇದೇ ಮಳೆಗಾಗಿ
ಮಾಡಿದ್ದೆವು ತಪ, ಪರ್ಜನ್ಯ ಜಪ
ಹೋಮ, ಹವನ, ಯಾಗ,
ಕಪ್ಪೆಗಳ, ಕತ್ತೆಗಳ ಮದುವೆ
ಹೂತಿಟ್ಟ ಪಾಂಡು ರೋಗಿಯ
ಶವವನು ತೆಗೆದಿದ್ದೆವು ಹೊರಗೆ
ಎಂಬುದನೆಲ್ಲಾ ಮರೆತೇ ಮರೆತು
ಒಮ್ಮೆ ಮುಗಿದರೆ ಸಾಕೆಂದು
ಹಾಕಿದ ಹಿಡಿಶಾಪದ ಮಳೆಗೆ
ಬೇಸತ್ತು ಕೈಕೊಡಲು ವಿದ್ಯುತ್ತು

ಸಿಡಿಲ ಒಡಲಲಿರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಮಿಂಚಿ
ಕೃತಾರ್ಥವಾದ ಮುಗಿಲ ಜೋಡಿ
ಒಂದಾದ ಎಲ್ಲರನೂ, ಎಲ್ಲವನೂ
ಒಮ್ಮೆ ಬೆಳಗಿ ಇಳೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ್ದು
ಮಳೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಬೀಗಿ
ನೀರು ನೀರೆಂಬುದ ಮರೆತು
ಕಲಸು ಮೇಲೋಗರವಾಗಿ,
ಎಲ್ಲೋ ಹೋಗಿ ಕೆಂಬಣ್ಣಕೆ ತಿರುಗಿ
ಸಂಕೇತವಾಗಿ
ಬರುಬರುತಾ ಮಳೆಯಬ್ಬರವು
ತುಂತುರು ಆದ ತರುವಾಯ

ನಡೆಯತೊಡಗಿದರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ
ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ
ಮರೆತು ಕಳೆದುದನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ
ಅರೆತಾಸು ತಂಗಿ

ಒಂದಾದರೆ ಮಳೆಯಾಗುವುದೋ
ಮಳೆಯಾದರೆ ಒಂದಾಗುವುದೋ
ಒಂದೂ ತೋಚದಾಗಿ





Sunday, May 6, 2018

ಜೀವತಳೆವಜ್ಜ
ಸೀನಿದ ಅಜ್ಜ
ಹಾಗನಿಸುವಂತ ಜೀವಂತ
ನಶ್ಯದ ಡಬ್ಬ
ಒಳಗಿವೆ ಹುಡಿ ಹುಡಿ ನೆನಹುಗಳು

ಕಾಲಾತೀತ ಅವನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದೆಲ್ಲ
ಕತೆ ಹೇಳಲು ಕುಳಿತಿವೆ ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ

ಬಾಳ ಸಂಜೆ ಕೈ ಹಿಡಿದ ಸಂಗಾತಿ ಊರು
ಗೋಲಿಗೆ ಸದಾ ನೇತಾಡುವ ಪಾಡು
ಗಟ್ಟಿ ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಚಿಕ್ಕ ಗೂಟಕೆ

ಅವನು ಓದಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ತಲೆಗೆ ಹತ್ತಿದ ಹಾಗೆ
ಧೂಳು ಮೆತ್ತಿದ ಚಾಳೀಸಿಗೆ
ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧನ ಗಾಂಭೀರ್ಯ

‘ಎಲ್ಲಿಟ್ಟೆ? ಅಲ್ಲಿಟ್ಟೆ! ಇಲ್ಲೇಕಿಟ್ಟೆ?’
ಅರಸುತಾ ಕಣ್ಣಲ್ಲೇ ಧರಿಸಿದವ
 ತರಿಸಿದ ನಗೆಯಲೆ
ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಾಲೆ

ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಗೆ ಆ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದ
ಸೀತೆ ನೀವುತ್ತಿದ್ದ ನೆನಪಿನನಂಟು
ಅಜ್ಜಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದ
ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ಕಾಡಿನ
ಕಂಡೂ ಕಾಣದ ಮರದ 
ನಿರುತ್ತರ ಕಾಂಡ 

ಸಮರಸವೇ ಜೀವನವೆಂದು ಸಾರಿದ
ವೀಳೇಯದ ಕೆಂಪುಗುಳಿನ ರಸ
ಜಗಲಿ ತುಂಬಾ ಗಲೀಜು
ಸದಾ ಸ್ವಚ್ಛ ಅಂಗಳದಲಿ
ರಂಗವಲ್ಲಿಯ ಬೊಚ್ಚು ಮಂದಹಾಸ 

ಆವಾಹಿಸಿದ ಹಾಗಿದೆ ಅವನ ಆತ್ಮ
ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಒಳಗೆ
ಬಾಳ ಸಂಜೆಯಲಿ ನಾವಲ್ಲ ಇವೆಲ್ಲ
ಅವನಿಗೆ ಆಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೆ

Saturday, May 5, 2018


‘ತುಷಾರ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನನ್ನ ಲೇಖನ  
ಆಲಸಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್-ಕರ್ತನಾದ ಕತೆ 

ಅವನೊಬ್ಬ ಉದಾಸಿನದ ಮುದ್ದೆ. ಎಳವೆಯಿಂದಲೇ ಹಾಗೇನೆ! ಮೈಮುರಿದು ದುಡಿಯುವ ಬದಲು ಮೈಮುರುಟಿ ಮಲಗುವುದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಂದು. ಅವನು ಜನಿಸಿದ್ದು 1863 ಜುಲೈ 30ರಂದು ಯು ಎಸ್ ಮಿಶಿಗನ್ ವೇಯ್ನ್ ಕೌಂಟಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ.

ಅವನ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗಡಿಯಾರ. 13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನ ತಂದೆ ನೀಡಿದ ಅಕ್ಕರೆಯ ಉಡುಗೊರೆಯದು. ಆದರೆ ಅವನು ಪಾಕೆಟ್ವಾಚ್ ಮರ್ಮ ಭೇದಿಸಿದ. ಅದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಅದರ ಹಂದರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಹಾಗೇ ಮರು ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಿ ಬಂಧು ಬಳಗದ, ನೆರೆಕರೆಯವರ ಹುಬ್ಬೇರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಅವರಾದರೋ, ತಮ್ಮ ಟೈಂಪೀಸ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅದೊಂದು ಗೀಳಾಯಿತು. ಮತ್ತದು ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ವರವಾಯಿತು. ಲಿಯನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿಂಚಿ ಹೇಗೆ ಕಪ್ಪೆ, ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅವುಗಳ ದೇಹರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನೋ ಅದೇ ರೀತಿ ಬಾಲಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟು ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಮುಂದಾದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ.
ಆದರೇನು ಫಲ? ಒಂದು ಕಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಇಲ್ಲದವ ಇತರರÀ ಪಾಲಿಗೆ ದಂಡಪಿಂಡ. ಉಂಡಾಡಿಗುಂಡನಂತೆ ಬೆಳೆದವ, ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ಪ್ರಕಟಿಸದ ಹುಡುಗ, ಹದಿನೈದರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ಶಾಲೆ ತೊರೆದು ಆಂಡಲೆÀದದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?
ಆದರೆÀ ‘ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆ’ (ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ನೆಸೆಸ್ಸಿಟಿ) ಅನ್ನುವುದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ
ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ದೆಸೆಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ ಅವನು ಆಂಡಲೆಯುತ್ತಾ ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್ ನಗರ ತಲುಪಿದ. ಅದು ಹೇಳಿ ಕೇಳಿ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ರಂಗದ ಕಾಶಿ! ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿದ. ದುರಂತವೆಂದರೆ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲಸದಿಂದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿ ವಜಾಗೊಂಡ.

ಮರಳಿ ಮಣ್ಣಿಗೆಎಂದು ಮಿಶಿಗನ್ ತಲುಪಿದವ ಕ್ಲಾರಾ ಎಂಬವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ, ಮಗ ಎಡ್ಸೆಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರ ಹೂಡಿದ, ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿದ. ಎಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಮೂರು ವರ್ಷ. ಕಾಲಿಗೆ ಚಕ್ರಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವನನ್ನು, ಅವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡದ ಬೇಸಾಯ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟೀತು? ಪುನಃ ಓವರ್ ಟು ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್! 1893ರಲ್ಲಿಎಡಿಸನ್ ಇಲ್ಯುಮಿನೇಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಅವನನ್ನು ಇಂಜಿನೀಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮುಖ್ಯ ಇಂಜಿನೀಯರ್ ಆಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದದ್ದು ಅವನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಂದ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಆಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಉಗಿಯಂತ್ರಗಳ ಒಳಹೊರಗುಗಳನ್ನು ಕರತಲಾಮಲಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಕನಸಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಲು ಕಾಲ ಕೂಡಿಬಂದಿತ್ತು.

1896 ಜೂನ್ 4 ರಂದು ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್ ನಗರದ ಮನೆಯೊಂದರ ಮುಂದೆ ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳ ಕೌತುಕವೊಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೊಬ್ಬ ಫಿನಿಶಿಂಗ್ ಟಚ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅದನ್ನು ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಕ್ವಾಡ್ರಿಸೈಕಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ಶುಭ ನುಡಿವ ಹಕ್ಕಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಕನಸು ಕಂಡಂತೆ, ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆಯದಿದ್ದರೂ ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಓಡುತ್ತದೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ (ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಗ್ಯಾಸೊಲೀನ್ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಕುಡಿದು!

ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವನು ಎಡಿಸನ್ ಕಂಪನಿಯ ಇಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಗಾರುಡಿಗನೆನಿಸಿದ ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ವಾ ಎಡಿಸನ್ ಎದುರು  ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೂತನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾನೆ. ಎಡಿಸನ್ ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಮಾಡೆಲ್ ತಯಾರಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಎಡಿಸನ್ನಿಂದ ಉತ್ತೇಜನಗೊಂಡ ಕಾರ್ಕರ್ತ 1903ರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದುವೇ ಫೋರ್ಡ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿ. ಅಂದಹಾಗೆ, ಅವನ ಹೆಸರು-ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್. ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಫೋರ್ಡ್ ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನೇ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುವಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕಾರ್ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ. ಅಂತೆಯೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಿಳಿದ ಕ್ವಾಡ್ರಿಸೈಕಲ್ಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸಿದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ. ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಒಂದು ದಂತಕತೆಯಾದ ಫೋರ್ಡ್, ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿಸುವ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ, ಒಂದಿಷ್ಟು ಎಡಬಿಡಂಗಿತನಕ್ಕೆ, ಮಾಲಿಕ-ನೌಕರ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವೆನಿಸಿದ.


ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ನ್ನು ಕಾರುಗಳ ಸಂಶೋಧಕ ಎನ್ನುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೇನಂತೆ, ಕಾರುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಅವನ ಮಹತ್ವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ. ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಹೇಗೋ, ಕಾರುಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಎನ್ನಬಹುದು. ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನುಬಳಕೆದಾರ-ಸ್ನೇಹಿಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹಾಗೆ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ತೀರಾ ತುಟ್ಟಿಯೆನಿಸಿದ್ದ ಕಾರುಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ಗವೆನಿಸಿದ, ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪಾಲಿಗೆ ಅಕ್ಕರೆಯ ಮಾಡೆಲ್ಟಿಕಾರುಗಳು ( ಟಿನ್ ಲಿಝ್ಝಿ ಅನ್ನುವುದರ ಹ್ರಸ್ವ ರೂಪ)  ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬಂದುದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಮೊದಮೊದಲು ಮಾಡೆಲ್ಟಿಕೂಡಾ ದುಬಾರಿಯನಿಸಿತ್ತು.
850 ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಹಲವರು ತುಳಿದ ದಾರಿಯ ಬದಲಿಗೆ, ಫೋರ್ಡ್ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸದೊಂದು ದಾರಿ ತುಳಿದದ್ದು, ಮಾಡೆಲ್ಟಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.
ನೀವು ಯಂಡಮೂರಿ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥರಅಭಿಲಾಷ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ನ್ನು ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ಓದಿದ್ದೀರಲ್ಲ? ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುವುದು ಕನ್ವೇಯರ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅದು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಲೈನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ.
ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಕಾರುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಲೈನ್ ವಿಧಾನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.
ಮೂಳೆ ಮಾಂಸದ ತಡಿಕೆಎಂಬ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರುಗಳು ಕನ್ವೇಯರ್ ಬೆಲ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಅದರೊಳಗೊಂದು ಬಿಡಿಭಾಗ ಸೇರಿಸುವುದು, ಸ್ಕ್ರೂ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದು...ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನಗೆ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಲೈನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಫೋರ್ಡ್ ಒಂದು ಪವಾಡ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ. 1912ರವೆರೆಗೆ, ಒಂದು ಫೋರ್ಡ್ ಕಾರನ್ನು ಅಸೆಂಬಲ್ ಮಾಡಲು, ಅರ್ಧ ದಿನ ತಗಲುತ್ತಿತ್ತಾದರೆ, 1914ರಿಂದ-ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಲೈನ್ ಅಳವಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ-ಅದು ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಅಂದರೆ ಅರ್ಧ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಏಳೆಂಟು ಕಾರುಗಳು ರೆಡಿ! ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಫೋರ್ಡ್ಗೆ?

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪನಿ, ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಇತರರಿಂದ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸುವ ಬದಲು ತಾನೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸತೊಡಗಿತು. ಕಾರುಗಳನ್ನು ದೂರದ ಊರುಗಳಿಗೆ ಸಾಗಾಟ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಮೊದಲು ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಾಗಾಟ ಮಾಡಿ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಸೆಂಬಲ್ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಶುರುಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಾರುಗಳ ಸಾಗಾಟ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು. 1913ರಲ್ಲಿ 500 ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಡೆಲ್ಟಿ’, 1925 ರಲ್ಲಿ 260 ಡಾಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಬಿಕರಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಅಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿವಂತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಮಾಡೆಲ್ಟಿಕೈಗೆಟಕುವಂತಾಯಿತು. ಸುಲಭ ಚಾಲನೆ, ಅಗ್ಗದ ರಿಪೇರಿ ಅಂಶಗಳು ಕೂಡಾ ಮಾಡೆಲ್ಟಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಶಿಖರ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಎಷ್ಟೆಂದರೆ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಇವುಗಳದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರು. ಮಾಡೆಲ್ಟಿಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. 

1914ರಲ್ಲೇ ಫೋರ್ಡ್ ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದ-ಅದು ಇತರರು ಪಡೆಯುವ ಮಜೂರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದುಡಿತದ ಅವಧಿಯನ್ನು 9ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಇಳಿಸಿದ. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪನಿ ಸೇರಲು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು ಬಂತು? ಅಷ್ಟು ಸಾಲದು ಎಂಬಂತೆ, ಕಂಪನಿಯ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ತೆಗೆದಿಡುವ ಪರಿಪಾಠವನ್ನೂ ಶುರು ಮಾಡಿದ ಫೋರ್ಡ್.
ಆದರೆ ಪಾಲು ನೀಡುವ ಮುನ್ನ, ಅವರು ಕುಡುಕರೆ? ಜೂಜುಕೋರರೆ? ಇತರ ಅಸಭ್ಯ ನಡವಳಿಕೆ ಉಳ್ಳವರೆ? ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವರೇ? ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯಸಾಮಾಜಿಕ ಖಾತೆನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನವುದು ವಿಶೇಷ! 

1920 ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿ, ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಮಾಡೆಲ್ಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ರಸ್ತೆಗಿಳಿಯತೊಡಗಿದವು. ಆದರೆ ಫೋರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ಟಿಮಾತ್ರನೋಡಿ ಸ್ಯಾಮ್ ನಾವಿರೋದು ಹೀಗೆಎಂದು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಬದಲಾಗದೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು, ನಮ್ಮ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಹಾಗೆ. ಅದರ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ, ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೋಯಿತು. 1927ರಲ್ಲಿ ಫೋಡ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮಾಡೆಲ್ಆಗಲಿ, 1932ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ವಿ-8 (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಅಕ್ಷರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಇಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ವಾಹನ)...ಊಹುಂ! ಯಾವುವೂ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜನರೆಲ್ಲರ ಮನಗೆದ್ದ   ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಕಾರುಗಳ ಎದುರು, ಫೋರ್ಡ್ನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಲಾರದೆ ಹೋದವು.
1930 ಕೊನೆಯಿಂದ ಫೋರ್ಡ್ ಕಾರುಗಳ ಇಳಿಜಾರು ಪಯಣ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1945ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಮೊಮ್ಮಗ ಕಂಪನಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಫೋರ್ಡ್
ನಿರ್ವಣಾ ವಿಧಾನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದವು.
ಆದರೆ, ಫೋರ್ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನದ್ರವ್ಯ ಕೇವಲ ಕಾರುಗಳ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಯವಾಗದಂತೆ ಆಗಲೇ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ತರುವಾಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಕ್ರಿಯನಾದ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಕೈಯಾಡಿಸಿದ. ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದ ಫೋರ್ಡ್ ಯುರೋಪ್ಗೆ ಹೊರಟ ಶಾಂತಿ ಧೂತ ಹಡಗಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ! 1930ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಕುಟುಂಬ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. (ಟೀಕೆಗಳಿಗೂ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ!). ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ‘ಗ್ರೀನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ವಿಲೇಜ್ಹಾಗೂಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ವಿಲೇಜ್ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗಳನ್ನು ಅವನು ಮಿಶಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 7 1917ರಂದು, ತನ್ನ 83ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಿದುಳಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಫೋರ್ಡ್ ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದ.    

1956ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯ 10,200,000 ಶೇರ್ಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ಫೋರ್ಡ್ ಪರಿವಾರದ ಏಕಾಧಿಪತ್ಯದ ಏಕಾಂಕಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಬಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಇಶ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ದಾಖಲೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಫೋರ್ಡ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿ, ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಯಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ 75 ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತಯಾರಿಕಾ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪನಿ ಇಂದು ಉಕ್ಕು, ವಿಮೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ರಂಗಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.     

 ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಭೂಮಿ, ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತು  ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ 153. ಅವನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಾರುಗಳು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಬಾರಿ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡಿವೆ, ಓಡಾಡುತ್ತಲಿವೆ. ಹತ್ತು ಹಲವು ಕಾರ್ ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ, ಫೋರ್ಡ್ ತನ್ನ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದೆ, ನಿಜ. ಪುನ: ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಂದರೆ, ಇಂದು ಆಪಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕೊಂಚ ಕಳೆಗುಂದಿದೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಹೇಗೆ ಐಟಿ ಆದ್ಯಪ್ರವರ್ತಕ ಎನ್ನುವುದು ವಿವಾದಾತೀತವೋ, ಹಾಗೇನೇ ಕಾರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅವನು ಕಾರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಹರಿಕಾರ ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.